Voorraad sociale huurwoningen gaat weer groeien

Amsterdam: trendbreuk – de sociale voorraad gaat weer groeien

Tot en met 2023 werken de gemeente Amsterdam, de woningcorporaties en de huurderskoepels nauw samen aan de volkshuisvesting in de stad met de meest overspannen woningmarkt van Nederland. De stad die tegelijkertijd grote ambities heeft geformuleerd op het gebied van duurzaamheid, klimaat en CO2-reductie. Waar liggen dan de accenten? Wat is nieuw? En hoe gaan we de afspraken bewaken?

“Eigenlijk zouden wij jaarlijks tweeduizend nieuwe sociale huurwoningen erbij willen, plus een algeheel verbod op verkoop van sociale huurwoningen in de stad, én 0% huurverhoging boven het inflatiepercentage”, zegt Peter Weppner, voorzitter van de Huurdersvereniging Ymere Amsterdam (HYA). “Maar dat is niet realistisch, dat snappen we ook wel. Toch hebben we veel bereikt bij deze prestatieafspraken. Anders dan je landelijk ziet, is de huurverhoging voor 2020 boven inflatie bij 0,5% gebleven. Het aantal voorgenomen verkopen van sociale huurwoningen blijft beperkt. Zeker bij Ymere. Maar het belangrijkste nieuws vind ik dat de jarenlange afname van het aantal sociale huurwoningen wordt omgebogen naar een vooralsnog kleine toename. Daar hebben we dan ook hard voor gestreden.
Toch zijn we er nog niet. De verhuurderheffing beperkt corporaties helaas om méér te doen. Die heffing leidt tot helemaal niets! Het geld dat het Rijk ermee ophaalt, wordt namelijk niet ingezet voor de volkshuisvesting of voor nieuwbouw. Of voor duurzaamheid. Over dat laatste onderwerp zijn ook weer afspraken gemaakt, maar wij vinden, net als de corporaties, dat je daar eigenlijk pas écht werk van kunt maken als er voldoende geld voor is.”

‘Eigenlijk zouden wij jaarlijks tweeduizend nieuwe sociale huurwoningen erbij willen.’
Peter Weppner, voorzitter van de Huurdersvereniging Ymere Amsterdam (HYA)

Afspraken wederkerig
“De sociale voorraad gaat weer groeien. Dat is een kentering”, zegt Minke Kolstein, bestuursadviseur bij Ymere. “Het is wel een saldo-afspraak. Dat wil zeggen: we kunnen aan verschillende knoppen draaien om die groei – jaarlijks 750 sociale huurwoningen erbij, de komende vier jaar – te realiseren. Het maakt niet uit hoe dat gebeurt: meer woningen bouwen, minder woningen verkopen, of allebei.
Hoe we het ook gaan doen: gemakkelijk wordt het zeker niet. Er zijn allerlei uitdagingen, variërend van stikstofregels tot de beperkte capaciteit van bouwbedrijven en de grote belastingdruk op de corporaties. Verwacht dus niet opeens een enorme omslag.
Ik vind het mooi dat de prestatieafspraken nu wederkerig zijn. Vroeger was het meer eenrichtingverkeer: toen werd afgesproken wat de corporaties ‘moesten doen’. Nu heeft iedereen duidelijke taken en daar gaan we elkaar ook aan houden. Ik ben best trots op de afspraken die er nu liggen. In redelijk korte tijd hebben we ze voor elkaar gekregen. Voor de woningzoekenden in Amsterdam is het perspectief verbeterd met de groei van de sociale voorraad.”

Betaalbaarheid cruciaal
“De resultaten van deze afspraken zullen we over een paar jaar zien”, zegt Max van Engen, directeur Wonen gemeente Amsterdam. “Waarschijnlijk zelfs pas na 2024, als deze afsprakentermijn erop zit. Bouwen duurt nu eenmaal lang. Maar: het begin is gemaakt. De trendbreuk is een feit, de sociale voorraad gaat groeien.
Wat zou het schelen als de corporaties meer financiële armslag kregen om te bouwen en te investeren in duurzaamheid! Niet voor niets doen we in de prestatieafspraken een gemeenschappelijke oproep om de verhuurderheffing af te schaffen. Een brief van die strekking hebben we begin maart ook aan de minister gestuurd. Juist in Amsterdam weegt die heffing zwaar, omdat hij mede gebaseerd is op de WOZ-waarde, en die is in Amsterdam hoog. Hij stijgt ook harder dan in de rest van Nederland.
We zouden veel méér kunnen doen dan we nu hebben afgesproken. Toch ben ik blij met deze afspraken. Betaalbaarheid is een cruciaal element. Ook wonen en zorg krijgt terecht veel aandacht: jaarlijks maken we 1.800 woningen per jaar vrij voor kwetsbare groepen. Ook zijn er nieuwe elementen: voor het eerst krijgen werknemers die in de zorg en het onderwijs werken voorrang bij de woningtoewijzing. We hebben afgesproken om elk jaar zo’n 100 woningen voor deze groepen vrij te maken. De komende jaren gaan we elkaar aan al deze afspraken houden, zoals we dat tot nu toe ook hebben gedaan: in goed overleg.”

‘De trendbreuk is een feit, de sociale voorraad gaat groeien.’
Max van Engen, directeur Wonen gemeente Amsterdam

Almere: duizenden sociale huurwoningen erbij

Nederlands grootste new town gaat de komende decennia rond de 20.000 nieuwe woningen bouwen, waarvan duizenden sociale huurwoningen. De afspraken hierover tussen de gemeente Almere, huurdersorganisatie 3HO en de drie woningcorporaties (De Alliantie, GoedeStede en Ymere) zijn recent bekrachtigd en vastgelegd in de prestatieafspraken.

lees verder

© Ymere

Delen