Operatie lood eruit

Operatie ‘Lood Eruit!’

In de zomer van 2019 werden wij en onze huurders opgeschrikt door de uitslag van watermetingen in de Tuindorpen in Amsterdam-Noord: er zaten te veel looddeeltjes in het kraanwater van sommige oudere woningen. Dat leidde tot veel zorgen en onrust bij bewoners. Oorzaak: loden toevoerleidingen onder de vloer, bij woningen gebouwd voor 1960. Sinds 1960 worden waterleidingen van lood volgens wettelijke voorschriften niet meer in huizen ingebouwd. Deze leidingen zijn van buitenaf niet te zien. Dat was de start van de mega-operatie ‘Lood Eruit’.

De oplossing lijkt eenvoudig: je haalt de loden leidingen weg en vervangt ze door waterleidingen van koper of kunststof. “De uitvoering in de Tuindorpen is alleen een stuk lastiger. De leidingen liggen allemaal onder de vloer waar je alleen met moeite bij kunt. En verschillende buren delen dezelfde waterleiding. Dat maakt de operatie zo uitdagend. Want we willen alle restanten van loden waterleidingen waar drinkwater doorheen stroomt verwijderen”, zegt regiomanager Chris Pettersson van Ymere. En dat is niet de enige uitdaging: “Want hoe kun je dat zo snel mogelijk doen met zo min mogelijk overlast?”
 
Puzzelstukjes aan elkaar leggen
Als eerste deel van de oplossing hebben we de situatie goed in kaart gebracht. Dat onderzoek kostte vanwege de nauwkeurigheid veel tijd. Pettersson: “We begrijpen goed dat dit de bewoners soms te lang duurde. We organiseerden inloopbijeenkomsten om informatie te voorzien, en zijn met diverse bewoners in gesprek geweest, om hun zorgen in kaart te brengen.”
 
En ook hier geldt volgens Pettersson ‘meten is weten’. “We hebben al veel watertesten afgenomen om meer zekerheid te kunnen bieden over waar nog loden leidingen kunnen lopen, en houden de bewoners op de hoogte van actuele ontwikkelingen via nieuwsbrieven. Ook hebben we extra tijdelijke watertappunten geplaatst in de Tuindorpen. En daarmee gaan we door.”
 
Pettersson vertelt dat een speciaal team hard werkt aan tijdelijke oplossingen om het ongemak voor bewoners - totdat hun huis aan de beurt is - tot een minimum te beperken. “Het is mogelijk om eigen watertappunten te maken bij woningen. Dat gaan we nu ook doen. Dat beperkt het ongemak voor bewoners aanzienlijk.”
 
Landelijk probleem
Kort nadat wij bewoners in de Tuindorpen hadden geïnformeerd over de situatie in hun wijk publiceerde de Gezondheidsraad een rapport over de negatieve relatie tussen looddeeltjes in kraanwater en gezondheid van bewoners. Vooral kleine kinderen zijn kwetsbaar. Volgens de Gezondheidsraad zijn er naar schatting naar tussen de 100.000 en 200.000 woningen in Nederland met loden waterleidingen.
 
Door de situatie in Amsterdam-Noord ging er landelijk een balletje rollen. En bleek dat op meer plekken in ons land nog kraanwater via loden waterleidingen stroomt. “ Veel loden leidingen hebben we in de voorgaande jaren al vervangen tijdens onderhoud- en renovatiewerkzaamheden. Nu focussen we ons op de laatste, niet altijd zichtbare, restanten loden waterleidingen”, zegt regiomanager Pettersson.
 

‘Ook voor onze woningen buiten Amsterdam-Noord zijn we druk bezig met het inventariseren en plannen van het opsporen en vervangen van de loden waterleidingen.’

Een speciaal team binnen Ymere heeft dat met urgentie opgepakt. En met succes. Er ligt nu een planning voor het vervangen van de loden waterleidingen in Amsterdam-Noord, waar bij de eerste vier proefwoningen het drinkwater inmiddels niet meer door loden leidingen stroomt. Pettersson: “Ook voor onze woningen buiten Amsterdam-Noord zijn we druk bezig met het inventariseren en plannen van het opsporen en vervangen van de loden waterleidingen.”
 
We doen archiefonderzoek, visuele inspecties en laten, indien nodig, watertesten uitvoeren door geaccrediteerde bedrijven. Als er restanten van loden waterleidingen worden aangetroffen, worden bewoners daarover geïnformeerd. Waar het kan, verwijderen we de restanten van loden waterleidingen direct. Maar elk woongebouw is uniek en vraagt een eigen aanpak.

Vertraging door corona
Helaas zijn ook deze werkzaamheden vertraagd door het corona-virus. Fysiek contact beperken we tot een minimum. Veiligheid van huurders en medewerkers staat voorop.
 
“We kunnen bij de meeste  bewoners de werkzaamheden niet meer veilig uitvoeren in de woning. Gelukkig kunnen we wel veel voorbereidingen treffen. Zo inventariseren we bijvoorbeeld in de Tuindorpen in Amsterdam-Noord of bewoners in de toekomst mee willen werken aan het vervangen van loden waterleidingen. En leggen we in deze wijken als het kan buiten alvast een nieuwe waterleiding aan die direct is aangesloten op Waternet. Hiervoor hoeven we alleen bij de hoofdinvoer in één huis in de gang te werken. Alle werkzaamheden voor de overige woningen van het blok vinden dan buiten plaats”, legt Pettersson uit.
 
En als deze nieuwe buitenleidingen liggen krijgt ieder huis als tijdelijke oplossing een eigen buitenkraantje waar je schoon drinkwater kunt tappen. Pettersson: “Door zulke voorbereidingen kunnen we, zodra deze bijzondere situatie achter de rug is, de werkzaamheden weer snel op een normale manier oppakken.”

Meer informatie over loden waterleidingen en de aanpak van Ymere vindt u op ymere.nl/waterleidingen. Hier kunnen geïnteresseerden zich ook opgeven voor de nieuwsbrief.

© Ymere

Delen