Hete zomers, koele woningen

Oververhitting belangrijk thema bij start nieuwbouw
Hete zomers, koele woningen

Hoe houden we onze woningen koel nu klimaatveranderingen steeds vaker voor hetere zomers zorgen? Vanaf de start van nieuwbouwprojecten is dat een vast onderwerp van gesprek, stelt Paul van Moorsel, projectontwikkelaar bij Ymere. Want mogelijke oplossingen zijn er wel degelijk. “Als je er maar vroeg genoeg over nadenkt.”

Volgens Van Moorsel is er een groeiende aandacht voor het onderwerp ‘oververhitting’. “Bij Ymere zijn we daar al een aantal jaren mee bezig. Zo wijzen onze energetische adviseurs ons al systematisch op de noodzaak om daar in onze nieuwbouwontwerpen goed rekening mee te houden. Bovendien is in ons Programma van Eisen een maximum opgenomen aan uren waarop het ‘te warm’ mag zijn in een woning. Maar we zien nu ook dat het onderwerp in de samenleving steeds meer gaat spelen. Want hoe meer warme dagen, hoe groter de kans op oververhitting.”
Daarnaast gaat in 2020 de regelgeving veranderen. Van Moorsel: “Dan worden de zogenaamde BENG-eisen (waarbij BENG staat voor ‘Bijna energieneutrale gebouwen’) aangescherpt. Er geldt vanaf dan, naast de eisen die we nu zelf al stellen, ook een wettelijke grens aan de hoogte en duur van overschrijding van een comfortabele temperatuur in huis.” 

Warmte-koudeopslag en overstekken
Ymere wacht die regelgeving niet af en is zelf al druk bezig om passende antwoorden op oververhitting te zoeken. Van Moorsel: “Dat begint al in de startfase van nieuwbouwprojecten. Standaard komen dan een aantal energieconcepten op tafel, waarbij ook altijd de temperatuur in de te bouwen woningen aan de orde komt. Per project zoeken we dan naar het beste concept om het gevaar van oververhitting te ondervangen. Denk bijvoorbeeld aan warmte- en koudeopslag. Daarmee zet je ’s zomers de bodemtemperatuur in als koeling voor de woning.”
Daarnaast zijn er ook in bouwkundig opzicht oplossingen ter voorkoming van oververhitting denkbaar. Van Moorsel: “Overstekken bijvoorbeeld. Ofwel: dusdanig bouwen dat de zon op het warmste moment van de dag niet rechtstreeks in de woning schijnt, zonder dat dit ten koste gaat van de lichtinval. Want we willen wel de warmte buitenhouden, maar willen ook zo licht mogelijk wonen.” 

Meer lezen

‘Overstekken. Ofwel: dusdanig bouwen dat de zon op het warmste moment van de dag niet rechtstreeks in de woning schijnt, zonder dat dit ten koste gaat van de lichtinval.’

Niet alle oplossingen kosten veel geld
Slim overstekken heeft Ymere al toegepast in Nobelhorst in Almere, waar veranda’s met daar bovenop zonnepanelen ervoor zorgen dat de zon niet op het heetste moment van de dag rechtstreeks de woningen in komt. In Tudorpark heeft Ymere in samenwerking met Klimaatgarant (zie kadertekst) juist gekozen voor warmte-koudeopslag.
De kosten van dergelijke maatregelen vallen eigenlijk best mee, stelt Van Moorsel: “Overstekken hoeven geen extra geld te kosten als we ze slim ontwerpen met onze co-makers.” Warmte-koudeopslag kost meer, maar is voor heel veel projecten realistisch. “Het is veel problematischer als je achteraf van alles moet repareren, bijvoorbeeld via zonneschermen. Dan ben je veel duurder uit, en dan krijg je die temperatuur ook bijna nooit meer helemaal op orde.”

Groene daken
Bij bestaande bouw is het allemaal een tikkeltje ingewikkelder. Van Moorsel: “Dan zijn we immers gebonden aan wat er staat. Daar is de eerste opdracht vaak om beter te isoleren. Lukt dat, dan komt er minder warmte binnen. Heel soms kan er dan aanvullend warmte-koudeopslag worden toegepast, maar in veel gevallen zal dit niet mogelijk zijn. De grootste klappen zijn hier te maken met dakisolatie. Of in de vorm van groene daken; die dragen naast isolatie zelfs bij aan het verkoelen van een woning op warme daken.”

Meer lezen

Koetshuizen in Nobelhorst in Almere

Vernieuwende concepten
In de toekomst verwacht Van Moorsel dat het pakket aan hittewerende maatregelen bij de bouw van nieuwe woningen nog verder uitgebreid wordt. “Denk aan het gebruik van lichte materialen. Zoals witte daken die de warmte kunnen tegenhouden. Of dikke betonvloeren die de temperatuur in huis langer gelijk houden, hoewel die vloeren dan wel weer minder goed zijn voor het milieu. In Azië ontstaan er al vernieuwende concepten die duurzaam en betaalbaar koelen combineren, zoals airco’s die werken op zonnepanelen. Als de zon schijnt dan koelen ze.”

Niet helemaal uit te bannen
Ymere blijft actief nadenken over nieuwe toepassingen, maar wil niet per se ‘state of the art’ zijn. Van Moorsel: “We stellen ons op als slimme volgers. We passen toe wat bewezen werkt, zodat we zeker weten dat onze huurders robuuste oplossingen en kwaliteit krijgen. Daarnaast verwachten we van onze co-makers dat zij hun vleugels uitslaan en ontwikkelingen goed in de gaten houden. En dat zij meegaan met die nieuwste ontwikkelingen en meenemen in de vroegste concepten.”
Tegelijkertijd zal oververhitting niet helemaal uit te bannen zijn, verwacht hij. “Als het vele weken achter elkaar boven de 30 graden is, dan is geen enkele maatregel zonder veel energieverbruik  meer volledig effectief. We zullen er voor een deel dus ook mee moeten leren leven.”

‘Bodemwarmtepomp breed toepasbaar’

In Tudorpark in de Haarlemmermeer heeft Ymere in samenwerking met Klimaatgarant gekozen voor het energieconcept warmte-koudeopslag. Volgens Gert Jan ’t Hart van Klimaatgarant past deze oplossing op veel meer andere locaties. Ook bij bestaande bouw.

Lees verder
Meer lezen

© Ymere

Delen