enerzijds, anderzijds

Hoe zetten we aan tot energiezuinig gedrag?

Woningen verduurzamen is één ding. Daarna zijn de huurders aan zet. Al is het maar omdat energiezuinig handelen kosten bespaart. Wat is er nodig voor gedragsverandering? En waarom is dat zo ingewikkeld?

Jan de Bruijn,
energiecoach in Almere:?

‘Meer onderzoek naar argumenten’

“Als energiecoach van AlmeerMinder help ik Almeerders om verantwoord met energie om te gaan. Zodra Ymere in een wijk investeert in duurzaamheid, krijgen huurders een brief met daarin de vraag of zij belangstelling hebben voor een bezoekje van een energiecoach. Een logisch moment, want dan is er al sprake van een grotere awareness. Als huurders daarvoor openstaan dan komen wij langs, met een pakketje met daarin een aantal besparingsproducten, zoals een ledlamp en een spaardouchekop.
Dat werkt goed. Uit onderzoek in Amsterdam bleek bijvoorbeeld dat deelnemers gemiddeld 88 euro per jaar besparen na bezoek van een energiecoach. Dat lijkt niet veel, maar dat is wel wat iemand gemiddeld per maand aan energie betaalt.
Deze aanpak heeft ook beperkingen. We komen namelijk alleen binnen bij mensen die al bewust nadenken over energiebesparing. Bij een hele grote groep komen we echter niet. Het zou goed zijn als we meer onderzoek kunnen doen naar welke argumenten voor huurders doorslaggevend zijn om mee te doen. Misschien is het krijgen van een brief niet voor iedereen prettig. Zeker niet als daar het logo van Ymere op staat. Want dat kan ook slecht nieuws zijn.”

Adinda Marjenburgh,
projectleider Verhuur en Wonen bij Ymere:

‘Buurman beter dan professional’

“Wij vinden het belangrijk dat huurders hun lasten goed kunnen dragen en hun rekeningen kunnen betalen. Fysiek doen we daar al veel aan. Bijvoorbeeld in de vorm van het verduurzamen van woningen. Maar vanuit gedrag kunnen we ook veel bereiken. Daarom promoten we op verschillende plekken in ons werkgebied energiecoaches, dit zijn speciaal daarvoor opgeleide vrijwilligers. Met het doel huurders tot duurzaam gedrag te verleiden. Wij kiezen voor deze vorm omdat wij ervan overtuigd zijn dat mensen sneller tips aannemen van iemand die lijkt op de buurman dan van een professional.
Deze aanpak vergt wel een lange adem. Toen we in Haarlem met de energiecoaches begonnen hadden we ons tot doel gesteld om vijftig huisbezoeken te realiseren. Dat werden er in het beginjaar slechts veertig. Maar nu zitten we al op vierhonderd.
Wij denken nu na over hoe we in de toekomst via onze processen meer aandacht kunnen vestigen op de coaches. ‘Huurt u bij ons een nieuwe woning? Dan zoekt u vast ook een nieuwe energieleverancier. Wij hebben een energiecoach die u daarbij kan helpen’. Een kleine moeite voor ons, want financieel kost het ons niet veel. En voor onze huurders kan duurzaam gedrag echt verschil maken.”

Anjo Travaille,
specialist in duurzame gedragsbeïnvloeding:?

‘Omkeren van de default

“Duurzaam gedrag is helaas niet zo logisch. Het levert vaak niet zo heel veel op. En het gaat over ‘later’. Wil je iemand tot duurzaam gedrag aanzetten, dan kom je er vaak niet met goede argumenten als: ‘het is goed voor het milieu’. Het moet namelijk over onszelf gaan en effect hebben op de korte termijn willen we tot actie overgaan. Beter is het om het gewenste gedrag dan in elk geval zo gemakkelijk mogelijk te maken, erop te wijzen dat het door jou gewenste gedrag ‘de norm’ is, dat ‘iedereen’ het zo doet en door kortetermijn effecten te benoemen.
De energiecoaches zijn in mijn ogen een effectief middel. De coaches lijken namelijk op bewoners, zijn niet ‘verdacht’ want niet van de verhuurder. Ook het persoonlijke contact vanuit de energiecoaches helpt om iemand in beweging te krijgen. Je kunt dan beter inschatten waar die persoon behoefte aan heeft.
Lastig blijft wel dat alleen ‘believers’ zo’n gesprek met een energiecoach aangaan. Misschien zouden we daarom moeten overgaan tot omkering van de default. Dan zou Ymere bijvoorbeeld kunnen zeggen: ‘Wij willen goed voor onze huurders zorgen. Dat betekent dat onze energiecoach standaard bij u langskomt. Wilt u dat niet, dan kunt u dat aangeven’.”

Hans Klaren,
projectleider Energiecoaches gemeente Haarlem:

‘Aanvullende acties, zoals een app’

“We timmeren flink aan de weg met onze energiecoaches in Haarlem. Komend jaar breiden we zelfs uit naar gemeenten in de regio. Doel is dan dat we 1.000 huisbezoeken gaan afleggen.
Uit onderzoek blijkt dat huishoudens zo’n acht procent besparen na interventie van een energiecoach. Dat is een mooi resultaat. Maar we denken daar meteen achteraan dat het nóg beter kan. Hoe? Bijvoorbeeld door meerdere contactmomenten te organiseren. Nu komt zo’n coach één keer langs, schrijft een rapport op maat en daarna gaan huurders zelfstandig met de tips aan de slag. Maar wat is de winst als je de voortgang meer samen in de gaten gaat houden?
Dat zou bijvoorbeeld kunnen via een app. Waarin dezelfde informatie wordt gegeven als dat de energiecoaches vertellen. En die gebruikers uitdaagt om allerlei targets te halen, en hen ook de kans geeft de voortgang en besparingen te monitoren. Zo bereiken we wellicht een andere doelgroep. En gaat de kracht van de herhaling ook een rol spelen.
Daarnaast is het goed om te kijken naar wat andere gemeenten doen. Zo gaan ze in Rotterdam met een groene bakfiets de straat op. Om zo het onderwerp meer zichtbaar te maken. En in Breda doen ze dat met behulp van een Tiny House, waar mensen met hun vragen over energiebesparing terecht kunnen.
Dergelijke ideeën kunnen goed in combinatie met de energiecoaches. Want dat concept werkt goed en staat al als een huis.”

© Ymere

Delen