interview

Farid Tabarki:

‘Word essentieel in jouw netwerk’

Farid Tabarki

Baangarantie wordt werkgarantie. En woninggarantie wordt woongarantie. Dat voorziet tijdgeestonderzoeker Farid Tabarki. Aan corporaties de taak om te anticiperen op die transitie, stelt hij. Door meer te differentieren in het woningaanbod bijvoorbeeld. Maar ook door nog meer samenwerking te zoeken.

We maken volgens jou een overgang van een harde gestructureerde samenleving naar een vloeibare samenleving. Wat bedoel je daarmee?

“Onder invloed van nieuwe technologie zie ik twee dingen gebeuren. Het eerste noem ik radicale decentralisatie. We kunnen zelf energie opwekken, via Blockchain kunnen we zelf vertrouwen opbouwen en met 3D-printers kunnen we maken wat we willen. Instituties zijn niet meer nodig. Daarnaast zie ik een tendens naar radicale transparantie, als gevolg van Big Data en de invloed van social media. Deze ontwikkelingen pompen nieuwe energie in ons bestaan. Energie is warmte. Leg je die energie over bestaande structuren, dan gaan die smelten. Dan krijg je een vloeibare samenleving.”

In die samenleving zie jij het traditionele midden verdwijnen. Kun je dat uitleggen?

“Een piramide heeft een bovenkant, een midden en een onderkant. Maar als deze gaat smelten, dan is er geen logisch midden meer. Je ziet het bijvoorbeeld aan winkelketens in ons land. Een typisch concept in het midden was V&D, en we weten allemaal wat daarmee gebeurd is. Aan de flanken doen winkelketens het juist prima. Denk aan de Primark en de Lidl aan de onderkant en De Bijenkorf aan de bovenkant van de markt. Dat traditionele midden moet zichzelf dus opnieuw gaan uitvinden. Op de arbeidsmarkt hebben we het dan bijvoorbeeld over de middenklasse, die – vanwege technologische vooruitgang - geen baangarantie meer heeft.”

Je stelt dat de regio een steeds logischer plek is om die vloeiende samenleving te organiseren. Waarom?

“Lang was de Rijksoverheid het meest logische niveau om de huidige problemen van deze samenleving het hoofd te bieden. Maar kijken we bijvoorbeeld naar de klimaatproblemen of naar belastingheffing op technologie, dan wordt de internationale dimensie belangrijker. Tegelijkertijd zien we dat de regio als organisatievorm ook aan belang wint. Kunnen we bijvoorbeeld met elkaar lokaal zorg regelen? En kan dat ook als het gaat om belastingen innen? Hoe houden we winkelstraten levendig? En kunnen we er met werkgevers en het UWV voor zorgen dat de arbeidsmarkt zich op lokaal niveau positief ontwikkelt? Veel van dat soort zaken kunnen we tegenwoordig prima regelen in de regio, met elkaar. Dan zitten we uiteraard wel nog met de democratische legitimering. En het is zaak dat het ambtenarenapparaat daarop is toegerust. Bovendien is het belangrijk om, als het om de Metropoolregio Amsterdam gaat, over het ‘grote broer syndroom’ heen te stappen. Vanuit alle perspectieven is samenwerking nodig.”

'Vanuit alle perspectieven is
samenwerking nodig'

Als we inzoomen op wonen, wat staat de MRA dan te doen?

“Mensen veranderen vaker van baan dan voorheen. Levenslange banen bestaan bijna niet meer. We gaan van een baangarantie naar een werkgarantie. En dat zorgt voor de nodige mobiliteit. Want ergens anders werken betekent vaak ook ergens anders gaan wonen. In plaats van een woninggarantie gaan we in zo’n samenleving naar een woongarantie. Dat vraagt om allerlei creatieve maatregelen die het mogelijk maken om de ene woning gemakkelijk in te wisselen voor de andere.”

Welke rol zie jij daarbij voor corporaties weggelegd?

“Goed matchen van de woonbehoeften wordt steeds belangrijker nu de samenleving zoveel dynamischer wordt. Dat kan bijvoorbeeld door huren in de metropoolregio makkelijker te maken, door het mogelijk te maken dat wachtlijsten in de ene gemeente ook in de andere gelden. Maar ook vraagt dat om nog meer differentiatie, om creatieve oplossingen voor verschillende doelgroepen, elk met hun eigen specifieke behoeften. Zoals het concept Change= in Slotervaart. Daar zijn kleine woningen gesitueerd voor afgestudeerde mbo’ers, met een gezamenlijke lobby en veel andere gedeelde faciliteiten. Een mooie tussenstap in hun wooncarrière. Ik zie overigens nu al dat corporaties bezig zijn met die beweging van woninggarantie naar woongarantie. De wens om met elkaar in gesprek te gaan is er al.”

Wat zou jij corporaties willen adviseren in deze vloeibare samenleving?

“Dat is lastig. Enerzijds worden ze ingeperkt door de wet in wat ze nog wel en niet mogen. Tegelijkertijd zou ik willen zeggen: ga een actievere rol spelen in relevante transities, zoals die van de arbeidsmarkt of op het terrein van energie. Kijk hoe je daar vanuit jouw expertise een rol in kunt spelen. En daarnaast: probeer meer te weten te komen over je huurder. En sluit aan op initiatieven die zij al ontplooien. Want die betrokkenheid is er volop. Kijk hoe je samen met bewoners maatschappelijke vraagstukken een stap verder kunt brengen.
De grote uitdaging in een vloeibare samenleving is essentieel te worden in het netwerk dat je om je heen hebt verzameld. Centraal staat daarbij de vraag: welke positie heb ik en welke partners passen daarbij? Wat is mijn bestaansrecht? Die vraag moeten corporaties beantwoorden. Omgekeerd geldt ook: corporaties, ken jullie toegevoegde waarde Jullie weten al veel van jullie bewoners. Voor jullie partners kan die kennis enorm waardevol zijn.”

Farid Tabarki van Studio Zeitgeist is een veelgevraagd spreker, dagvoorzitter en gespreksleider. Hij doet sinds 2000 onderzoek naar de (Europese) tijdgeest. Farid heeft een wekelijkse column in Het Financieele Dagblad. Vorig jaar is zijn boek 'Het Einde van het Midden - Wat een maatschappij van extremen betekent voor mens, bedrijf en politiek' uitgekomen. Op 11 oktober was hij dagvoorzitter tijdens de stakeholdersbijeenkomst van Ymere over de toekomst van de Metropoolregio Amsterdam.

© Ymere

Delen